دیدهبان پاسخگویی افغانستان، خواستار پایان مصئونیت طالبان شد
دیدهبان پاسخگویی افغانستان (AWA)، در اعلامیهای از جامعهی جهانی خواسته است که برای پایاندادن به سرکوبهای طالبان در افغانستان، اقدامهای عملی و قاطع روی دست گیرد و عاملان نقض حقوق بشر را پاسخگو قرار دهد.
این نهاد در اعلامیهای منتشر شده که نسخهی از آن به رسانه بودا رسیده، گفته است که طالبان طی پنج سال گذشته آزادیهای اساسی و فضای مدنی را محدود کرده و زنان و دختران را بهگونه سیستماتیک از آموزش، کار و زندگی عمومی محروم کردهاند.
این نهاد حقوق بشری همچنین از بازداشتهای خودسرانه، شکنجه، ناپدیدسازیهای اجباری، قتلهای فراقانونی و فشار بر خبرنگاران، مدافعان حقوق بشر و مخالفان طالبان ابراز نگرانی کرده است.
دیدهبان پاسخگویی افغانستان، در اعلامیه نسبت به وضعیت هزارهها، اسماعیلیان، صوفیان، ازبیکها، ترکمنها، تاجیکها و جامعه LGBTIQ+ ابراز نگرانی کرده است. این نهاد میگوید: «آزار و پیگرد اقلیتهای قومی و مذهبی، بهویژه هزارهها، به جنایت علیه بشریت میرسد» و افزوده است که الگوی حملات و آزار و پیگرد سیستماتیک علیه هزارهها «نشانههای جرم نسلکشی» را نیز دارد.
این نهاد در بخش دیگری از اعلامیهی خود، نظام سرکوب زنان و دختران را «آپارتاید جنسیتی» خوانده و تأکید کرده است که این نظام «باید بر اساس حقوق بینالملل بهعنوان چنین جرمی مدون شود.»
در اعلامیه همچنین از روند عادیسازی روابط برخی کشورها با طالبان انتقاد شده و آمده است که تعاملات سیاسی، اقتصادی و مهاجرتی با این گروه نباید «به آنان مشروعیت ببخشد یا سرکوب را عادی سازد». این نهاد به بهرسمیتشناختن طالبان از سوی روسیه در سال ۲۰۲۵ و میزبانی هیأت طالبان از سوی اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۶، اشاره کرده است.
دیدهبان پاسخگویی افغانستان از کشورها و نهادهای بینالمللی خواسته است از روندهای قضایی و تحقیقاتی درباره افغانستان، از جمله دیوان کیفری بینالمللی و سازوکارهای حقوق بشری سازمان ملل، حمایت کنند. این نهاد تأکید کرده است که کشورها باید «جمعآوری، حفظ و بهاشتراکگذاری شواهد» مربوط به نقض حقوق بشر را تسهیل کرده و علیه عاملان جنایتهای بینالمللی و نقضهای جدی حقوق بشر، تحریم و پیگرد قضایی را دنبال کنند.
این نهاد در ادامه همچنین خواستار حمایت بیشتر از پناهندگان و پناهجویان افغانستان شده و تأکید کرده است: «هیچ فردی نباید به افغانستان بازگردانده شود، در صورتی که با خطر واقعی آزار و پیگرد، شکنجه یا سایر نقضهای جدی مواجه باشد.»
دیدهبان پاسخگویی افغانستان در پایان خواستار افزایش کمکهای بشردوستانه به مردم افغانستان و حمایت از یک روند سیاسی «فراگیر، نماینده و مشارکتی» شده است؛ روندی که به گفته این نهاد باید زنان، اقلیتها، جامعه مدنی، مدافعان حقوق بشر، قربانیان، بازماندگان و مهاجران افغانستان را نیز دربر بگیرد.
