گزارش شورای امنیت؛ مستندسازی تجاوز جنسی، ازدواج اجباری و برهنهسازی زنان از سوی طالبان
سازمان ملل متحد در گزارشی تازه درباره خشونت جنسی مرتبط با منازعات مسلحانه، از افزایش موارد خشونت جنسی علیه زنان و دختران در افغانستان تحت حاکمیت طالبان خبر داده است.
براساس این گزارش که از سوی آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، به شورای امنیت ارائه شده، دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) در سال ۲۰۲۵، دستکم ۲۱ مورد خشونت جنسی را مستند کرده است. این موارد شامل تجاوز جنسی، تجاوز گروهی، ازدواج اجباری و برهنهسازی اجباری علیه ۱۵ زن و شش دختر بوده که به اعضا و مقامهای طالبان، از جمله نیروهای امنیتی این گروه، نسبت داده شده است.
در گزارش آمده است که با وجود صدور فرمان ممنوعیت ازدواج اجباری از سوی طالبان در سال ۲۰۲۱، شماری از مقامهای این گروه همچنان در ارتکاب یا حمایت از ازدواجهای اجباری نقش داشتهاند. همچنین ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر افغانستان اعلام کرده است؛ زنانی که سیاستهای طالبان را به چالش کشیده یا در برابر آن اعتراض کردهاند، با بازداشتهای خودسرانه مواجه شده و در جریان بازداشت تحت شکنجه، بدرفتاری و خشونت جنسی قرار گرفتهاند.
سازمان ملل متحد افزوده است که پیامدهای جسمی و روانی این خشونتها در برخی موارد به خودکشی قربانیان منجر شده است. این گزارش همچنین از فروپاشی سازوکارهای حمایتی برای زنان خبر داده و تأکید کرده است که طالبان تمامی قوانین و نهادهای ویژه حمایت از زنان را منحل کردهاند و در حال حاضر هیچ چارچوب قانونی شفافی برای دسترسی زنان به عدالت وجود ندارد.
دبیرکل سازمان ملل متحد در این گزارش هشدار داده است که محدودیتهای گسترده طالبان بر حقوق و آزادیهای زنان و دختران، همراه با موانع ایجادشده در مسیر فعالیتهای بشردوستانه، وضعیت آسیبپذیری زنان را تشدید کرده است. به گفته او، محدودیت بر فعالیت کارمندان زن سازمان ملل و نهادهای امدادرسان، روند ارائه خدمات حمایتی به زنان آسیبدیده را با چالشهای جدی مواجه کرده است.
براساس این گزارش، در پی کاهش بودجههای بینالمللی و محدودیتهای اعمالشده از سوی طالبان، تا ماه جولای ۲۰۲۵، بیش از ۴۰۰ مرکز صحی و صدها مرکز حمایت از قربانیان خشونت جنسیتی که پیشتر با پشتیبانی سازمان ملل فعالیت میکردند، تعطیل شدهاند.
گزارش همچنین به ایجاد یک «مکانیسم تحقیقاتی مستقل برای افغانستان» از سوی شورای حقوق بشر سازمان ملل اشاره کرده است. هدف این سازوکار، جمعآوری و مستندسازی شواهد مربوط به جرایم بینالمللی و نقضهای جدی حقوق بشر، بهویژه موارد مرتبط با زنان و دختران، عنوان شده است.
دبیرکل سازمان ملل متحد از طالبان خواسته است که فوراً به تمامی اشکال خشونت جنسی پایان دهند، قوانین و سیاستهای محدودکننده حقوق زنان را لغو کنند و به تعهدات بینالمللی افغانستان و قطعنامههای شورای امنیت، از جمله قطعنامه ۲۶۸۱، پایبند باشند. او همچنین خواستار لغو ممنوعیت کار زنان در سازمان ملل متحد و نهادهای غیردولتی شده است.
طالبان تاکنون به این گزارش واکنشی نشان ندادهاند. با این حال، در سالهای گذشته گزارشهای متعددی از سوی نهادهای حقوق بشری و رسانهها درباره موارد خشونت جنسی، شکنجه و بدرفتاری با زنان در بازداشتگاهها و زندانهای طالبان منتشر شده است.
