
چهارمین روز جنگ امریکا/اسرائیل در برابر ایران (تمرکز بر روایت استراتژیک ایران)
دکتر حمیدرضا عزیزی، تحلیلگر سیاست و امنیت
آنچه در ادامه میآید، ترجمهای است از مجموعه تویتهای دکتر حمیدرضا عزیزی درباره جنگ ایران با ایالات متحده و اسرائیل. دکتر حمیدرضا عزیزی پژوهشگر و کارشناس برجسته حوزه ژئوپلیتیک و امنیت در خاورمیانه و اوراسیای مرکزی است. وی در حال حاضر به عنوان محقق مهمان در بخش پژوهشهای آفریقا و خاورمیانه در بنیاد علم و سیاست (SWP) برلین فعالیت میکند. پیشینه علمی و سوابق کاری او نشاندهنده تمرکز ویژه بر سیاست خارجی ایران، روابط ایران و روسیه، و تحولات کشورهایی چون سوریه، عراق و ترکیه است.
هدف از انتشار این تحلیل، ارائه تصویری عینی و به دور از داوری از جنگ جاری در خاورمیانه برای خوانندگان این رسانه است. تیم تحریریه رسانه بودا در نظر دارد از این پس، تحلیلهایی از کارشناسان جنگ و سیاست را ترجمه و منتشر کند تا خوانندگان محترم هم به اطلاعات بهروز دسترسی داشته باشند و هم از یادداشتهای مبتنی بر شایعه و تیوری توطئه پرهیز شود.
متن تحلیل
🔹به نظر میرسد که نیروهای زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بهگونهای آشکارتر وارد درگیری شدهاند. گزارشهای ایرانی حاکی از حملات پهپادی به مواضع گروههای مسلح کرد در شمال عراق و حملاتی علیه اهداف امریکایی در کویت است که نشاندهنده نقش گستردهتر این نیرو در تحولات جنگی کنونی میباشد.
🔹این تغییر رویکرد نشاندهنده نگرانی فزاینده ایران از این است که ممکن است ایالات متحده از گروههای شورشی فعال در داخل ایران، به ویژه جناحهای مسلح کرد و بلوچ در امتداد مرزهای این کشور، حمایت کند.
🔹ایران یک پهپاد تقریباً سالم از نوع Hermes 900 شرکت اسرائیلی البیت را سرنگون کرده است (تصویر آن تأیید شده است). منابع ایرانی در حال بحث درباره مهندسی معکوس احتمالی آن هستند؛ کاری که تهران در گذشته با سیستمهای بهغارتگرفتهشده امتحان کرده است.
🔹هر دو طرف به توانایی خود در تولیدات دوران جنگ اطمینان میدهند. مقامات ایرانی ادعا میکنند که تولید موشکها با شلیکها همخوانی دارد، در حالی که دونالد ترمپ گفته است تولید موشکهای رهگیر در ایالات متحده نیز شتاب گرفته است.
🔹کارزار فشار دریایی ایران ادامه دارد. یک مقام نیروی دریایی سپاه اظهار داشته که تاکنون ده کشتی در تنگه هرمز هدف قرار گرفتهاند که بر تلاش تهران برای مختل کردن کشتیرانی و افزایش هزینههای جهانی انرژی تأکید دارد.
🔹مقاومت اسلامی عراق ۲۷ عملیات علیه مواضع ایالات متحده در سراسر منطقه را در یک روز اعلام کرد که نشاندهنده تشدید چشمگیر فعالیتهای نیابتی به حمایت از جمهوری اسلامی ایران است.
🔹به تأسیسات دیپلماتیک و اطلاعاتی ایالات متحده در کشورهای خلیج، از جمله در دوبی و عربستان سعودی، حملاتی صورت گرفته است.
🔹ایالات متحده در حال بررسی اسکورت نفتکشها از طریق تنگه هرمز است. تحلیلگران ایرانی استدلال میکنند که این اقدام بهطور متناقضی میتواند آسیبپذیری داراییهای دریایی امریکا را با نزدیکتر کردن آنها به ساحه برد موشکهای ایران افزایش دهد.
🔹به نظر میرسد ایران حملات خود را بر روی تأسیسات راداری و نظارتی ایالات متحده در خلیج فارس متمرکز کرده است. گزارشها حاکی از آن است که دومین رادار سامانه تاد در امارات متحده عربی توسط موشکهای ایرانی هدف قرار گرفته که نشاندهنده استراتژی با هدف تضعیف قابلیتهای هشدار زودهنگام میباشد.
🔹در عین حال، گزارش شده است که ایران هدفگیری پهپادهای شناسایی اسرائیل مانند Hermes 900 را که برای مکانیابی پرتابگرهای موشکی ایران مرکزی هستند، در اولویت قرار داده است.
🔹برخی تحلیلگران معتقدند که این موضوع میتواند کاهش اخیر در موشکبارانهای گسترده ایران را توضیح دهد: تهران احتمالاً در تلاش است تا قبل از از سرگیری عملیاتهای موشکی سنگینتر، ابتدا قابلیتهای شناسایی، نظارت و هدفیابی اسرائیل را تضعیف کند.
🔹تصاویری از پرواز جنگندههای F-16 اسرائیل بر فراز تهران نشان میدهد که ممکن است نیروهای اسرائیلی و امریکایی پس از سرکوب بخشهایی از شبکه پدافند هوایی ایران، به آزادی عمل قابل توجهی در حریم هوایی ایران دست یافته باشند.
🔹تقسیم کار بین ایالات متحده و اسرائیل آشکارتر میشود. به نظر میرسد حملات اسرائیل در تهران و غرب ایران متمرکز شده است، در حالی که عملیاتهای ایالات متحده به طور فزایندهای پایگاههای پهپادی و زیرساختهای نظامی در جنوب ایران را هدف قرار میدهد.
🔹حملات اسرائیل همچنان بر نهادهای دولتی ایران متمرکز است. مقر پلیس، تأسیسات اطلاعاتی و پایگاههای سپاه در تهران هدف قرار گرفتهاند که استراتژی ظاهری تضعیف ظرفیت امنیت داخلی جمهوری اسلامی را تقویت میکند.
🔹در عین حال، حملاتی ولایتهای غربی ایران را هدف قرار داده است که نگرانی ایران را از اینکه گروههای شورشی ممکن است از کردستان عراق تلاش کنند وارد کشور شوند، افزایش داده است.
🔹ایران با حمله به مواضع گروههای کرد در عراق و افزایش استقرار سپاه در امتداد مرزهای غربی خود به این موضوع پاسخ داده است.
🔹حزبالله علیرغم فشارهای دولت لبنان، به عملیات محدود خود ادامه داده است، از جمله یک حمله پهپادی انتحاری به پایگاه هوایی رمت دیوید و شلیک راکت به سوی اهداف نظامی اسرائیل.
🔹در همین حال، حوثیها تهدید کردهاند که اگر ریاض مستقیماً وارد جنگ شود، تنگه بابالمندب را خواهند بست و حملات علیه عربستان سعودی را از سر خواهند گرفت.
🔹زیرساختهای انرژی به طور فزایندهای به یک میدان نبرد مرکزی تبدیل شده است. حملات پهپادی ایران به تأسیسات کلیدی گاز مرتبط با شرکت قطرانرژی (قطر انرژی) اصابت کرد و منجر به توقف موقت عملیات الانجی در راسلفان و مسیعید شد.
🔹حمله جداگانهای مرکز صادرات نفت در فجیره در امارات متحده عربی را هدف قرار داد؛ مسیری حیاتی که به محمولههای نفتی خلیج فارس اجازه میدهد تا تنگه هرمز را دور بزنند.
🔹این حملات نشاندهنده یک استراتژی گستردهتر جمهوری اسلامی ایران با هدف حفظ فشار بر بازارهای جهانی انرژی است، حتی اگر حفظ یک محاصره کامل دریایی دشوار باشد.
🔹بازارهای نفت در حال واکنش هستند: عراق صادرات نفت کردها از طریق خط لوله جیهان را متوقف کرده و هشدار داده است که در صورت ادامه اختلالات در هرمز، کاهش تولید ممکن است به دنبال داشته باشد.
🔹در داخل ایران، تحولات سیاسی شتاب گرفته است. گزارش شده است که مجلس خبرگان پس از کشته شدن علی خامنهای به انتخاب رهبر مذهبی جدید نزدیک میشود.
🔹شورای رهبری موقت علیرغم خطر حملات هدفمند بیشتر، مجدداً تشکیل جلسه داد که نشاندهنده تلاشی برای نشان دادن تداوم و کنترل است.
🔹نگرانیها در مورد تشدید احتمالی در اطراف تأسیسات هستهای نیز در حال افزایش است. گزارش شده است که تأسیسات هستهای نطنز مجدداً مورد اصابت قرار گرفته است، در حالی که انفجارهایی در نزدیکی نیروگاه هستهای بوشهر که توسط روسیه اداره میشود، نگرانیها را در مورد یک حادثه هستهای احتمالی افزایش داده است.
🔹به نظر میرسد سرعت حملات موشکی ایران علیه اسرائیل در روز گذشته کاهش یافته است. هنوز مشخص نیست که آیا این نشاندهنده هدفگیری موفقیتآمیز پرتابگرهای موشکی است یا حفظ عمدی ذخایر موشکی.
🔹استقرارهای نظامی اخیر ایالات متحده نیز در تحلیلهای ایرانی مورد توجه قرار گرفته است. گزارشهای منابع باز نشان میدهد که واشنگتن هواپیماهای سوخترسان هوایی اضافی به منطقه سنتکام فرستاده و جنگندههایی را از اروپا به خاورمیانه منتقل کرده است.
🔹برخی از تحلیلگران ایرانی این تحرکات را نشانهای از این تفسیر میکنند که ممکن است درگیری آنگونه که واشنگتن ابتدا پیشبینی کرده بود، پیش نرود و این پیشنهاد را مطرح میکنند که وضعیت نیروهای موجود ایالات متحده ممکن است برای مقیاس و مدت رویارویی کافی نبوده باشد.
🔹همچنین گزارشهایی وجود دارد مبنی بر اینکه ایالات متحده ممکن است استقرار مجدد سامانههای دفاع هوایی تاد و پاتریوت را از مناطق دیگر از جمله شرق آسیا، برای تقویت دفاع موشکی در خاورمیانه در جریان حملات مستمر موشکی ایران مد نظر داشته باشد.
🔹این تحولات در رسانههای ایران به عنوان شاهدی بر این امر چارچوببندی میشود که ممکن است مصرف موشکهای رهگیر سریعتر از حد انتظار اتفاق افتاده باشد و واشنگتن را مجبور به استفاده از منابع اضافی منطقهای و جهانی کند
به طور کلی، تحولات روز چهارم تا حد زیادی الگوهای مشاهده شده در دو روز گذشته را تقویت میکند: دخالت گستردهتر نیروهای نیابتی، ادامه حملات به زیرساختهای انرژی، عملیاتهای هوایی مستمر در داخل ایران، و گسترش فزاینده درگیری منطقهای.
لینک کامل تویت:
https://x.com/hamidrezaaz/status/2028981606866645461?s=46




