یونسکو: محرومیت ۲.۴ میلیون دختر از آموزش، آینده افغانستان را تهدید میکند
همزمان با پنجمین سالگرد حضور دوبارهی طالبان در قدرت، سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) از محدودیتهای آموزشی علیه زنان و دختران در افغانستان، هشدار داده و گفته است که تا سال ۲۰۲۶، حدود ۲.۴ میلیون دختر از آموزش متوسطه محروم ماندهاند.
یونسکو در بیانیهای که روز سهشنبه، ۱۱ آگست، ۲۰۲۶، منتشر شده، اعلام کرد که افغانستان تنها کشوری در جهان است که آموزش دختران و زنان را فراتر از مقطع ابتدایی بهطور رسمی ممنوع کرده است. این سازمان خواستار «بازگرداندن فوری و بدون قید و شرط حق آموزش» برای آنان شده و هشدار داده است که ادامهی این وضعیت میتواند افغانستان را با دههها فقر، عقبماندگی و از دست رفتن ظرفیت انسانی روبهرو کند.
این نهاد تأکید کرده است که این محدودیتها دستاوردهای دو دههی گذشته در گسترش آموزش دختران را معکوس کرده است؛ بهگونهای که تا سال ۲۰۲۱، نزدیک به یک میلیون دختر در مکتبهای متوسطه افغانستان درس میخواندند.
یونسکو محرومیت دختران از آموزش را «نقض جدی حق بنیادین یادگیری» خوانده و گفته است که این سیاستها در شرایطی اعمال میشود که نزدیک به نیمی از مردم افغانستان زیر خط فقر زندگی میکنند. به گفته این سازمان، منع آموزش و محدودیتهای کاری زنان توانایی آنان برای حمایت از خانوادهها و مشارکت در آینده اقتصادی کشور را تضعیف میکند.
در این گزارش آمده است که پیامدهای این محرومیت تنها اقتصادی نیست، بلکه سلامت روانی و جسمی دختران و زنان را نیز آسیب میزند و خطر ازدواجهای زودهنگام را افزایش میدهد.
یونسکو همچنین ممنوعیت تدریس زنان برای پسران را عاملی در تشدید کمبود آموزگار و کاهش کیفیت آموزش برای همه دانشآموزان دانسته است.
یونسکو اعلام کرده است که با همکاری شرکای خود، از جمله اتحادیه اروپا، کانادا و مشارکت جهانی آموزش، برنامههای آموزش جامعهمحور، سوادآموزی، مهارتآموزی و حمایت روانیـاجتماعی را برای زنان و دختران ادامه میدهد.
این سازمان همچنین گفته است که تاکنون نزدیک به ۷۰ هزار نفر از این برنامهها بهرهمند شدهاند که ۷۳ درصد آنان زنان بودهاند.
یونسکو در پایان تأکید کرده است: «دختران و زنان افغانستان حق دارند بیاموزند، کار کنند، آزادانه رفتوآمد کنند و آینده خود را بسازند» و از جامعهی جهانی خواسته است تا زمان بازگرداندن کامل حقوق انسانی آنان، از این بحران چشم نپوشد.
طالبان از زمان تسلط دوباره بر افغانستان در آگست ۲۰۲۱، بهتدریج دسترسی زنان و دختران به آموزش را محدود کردهاند؛ محدودیتهایی که از ممنوعیت آموزش متوسطه آغاز شد و بعدها به دانشگاهها، انستیتوتهای طبی و بسیاری از عرصههای آموزشی دیگر گسترش یافت. با وجود محکومیتهای مکرر نهادهای بینالمللی و درخواستهای گسترده برای لغو این سیاستها، مقامهای طالبان تاکنون نشانهای از تغییر موضع خود نشان ندادهاند.
